โรคอหิวาต์เป็ด-ไก่ (Fowl cholera) 



   โรคอหิวาต์เป็ด-ไก่ เป็นโรคระบาดเกือบทุกประเทศทั่วโลก มีอัตราการป่วยและอัตราการตายสูง บางคนเรียกว่า "โรคห่า" เพราะว่าทำให้ไก่ตายเป็นจำนวนมากและรวดเร็ว เป็นโรคติดต่อร้ายแรงพบได้ในไก่ เป็ด ห่าน ไก่งวง สัตว์ปีกอื่นๆ รวมทั้งนกหลายชนิด ทุกๆ ระดับอายุ แต่สัตว์อายุมากมีอัตราการป่วยและตายสูงกว่าสัตว์อายุน้อย ระบาดได้ทุกฤดูกาล แต่ในช่วงฤดูร้อนจะมีการระบาดรุนแรงมากที่สุด หรือช่วงเปลี่ยนฤดูกาล

ขอบคุณ ข้อมูลภาพ จาก ไทยรัฐออนไลน์


สาเหตุ โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด

    เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Pasteurella multocida ในประเทศไทยพบซีโรไทป์ A:1, A: 3, 4

การติดต่อโรคอหิวาต์ไก่-เป็ด


  • โดยการกินอาหาร หรือน้ำที่มีเชื้อโรคเข้าไป
  • การหายใจติดต่อไปยังไก่ที่อยู่ใกล้ชิดกัน
  • เชื้อโรคติดต่อไปยังอุปกรณ์การเลี้ยง คน สุนัข แมว นก หนู แมลงวัน ฯ เป็นตัวนำโรคเชื้อปนเปื้อนในดิน
  • เป็ด-ไก่ที่เลี้ยงใกล้แหล่งน้ำ เมื่อมีซากเป็ดซากไก่ที่ป่วยตายด้วยโรคนี้และสิ่งขับถ่าย (อุจจาระ น้ามูก เสมหะ) สิ่งปูนอน ที่ตกลงในน้ำ ทำให้เชื้อโรคแพร่กระจายไปตามกระแสน้ำได้
  • การชำแหละเป็ด-ไก่ที่ป่วยและตายด้วยโรคนี้ เศษเนื้อ เลือด และน้ำล้าง ทำให้เชื้อโรคแพร่ระบาดได้
  • การเคลื่อนย้ายเป็ด-ไก่ที่เป็นโรคไปสถานที่อีกแห่งหนึ่ง เช่น ตลาดนัด ตลาดซื้อขาย ฯ

อาการ โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด

โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด ชนิดร้ายแรง หรือเฉียบพลัน
   เป็ด-ไก่ป่วยและตายกระทันหันโดยไม่แสดงอาการให้เห็น หรืออาจพบไข้สูง มีน้ำมูก น้ำลายไหลเป็นเมือก หัวตก หน้าและหงอนสีม่วงคล้ำ หายใจลำบากและ ถี่ เบื่ออาหาร กระหายน้ำจัด ท้องร่วง อุจจาระมีสีเหลือง ขนร่วง ตายภายใน 2 - 3 วัน

โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด ชนิดเรื้อรัง
เกิดจากพวกที่ป่วยแล้วไม่ตาย บางครั้งจะป่วยนานเป็นเดือนๆ มีอาการหงอยซึม พบลักษณะบวมที่เหนียง โพรงจมูก ข้อขา ข้อปีก ฝ่าเท้า และบริเวณก้น ตาแฉะ หายใจเสียงดัง หอบ

ร่องรอยโรค หรือ วิการ (lesions)

โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด ชนิดร้ายแรง หรือเฉียบพลัน
พบจุดเลือดออกที่กล้ามเนื้อหัวใจ กระเพาะอาหารแท้ กระเพาะบด เยื่อบุช่องท้อง ลำไส้เล็กอักเสบมีเมือกและจุดเลือดออก ตับขยายใหญ่และมีจุดเนื้อตายสีเทาเล็กๆ กระจายทั่วไป ในไก่ไข่อาจพบไข่แตกในช่องท้อง

โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด ชนิดเรื้อรัง
พบเยื่อตาขาวอักเสบ เหนียงบวม ข้อต่อบวมและมีหนองอยู่ภายใน

ขอบคุณ ข้อมูลภาพ จาก ไทยรัฐออนไลน์



การป้องกัน โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด
  1. ทำความสะอาดภายในเล้าเป็นประจำ
  2. ภายในโรงเรือนต้องโปร่ง อากาศถ่ายเทดี เย็นสบาย ไม่อบอ้าว
  3. ไม่ควรเลี้ยงเป็ด-ไก่หนาแน่นจนเกินไป
  4. มีตาข่ายหรือวัสดุป้องกันตัวนำโรค เช่น นกกระจอก หนู สุนัข แมว ฯ
  5. กำจัดแมลงที่เป็นตัวนำโรค เช่น แมลงวัน แมลงสาบ แมลงหวี่ ฯ
  6. กรณีเลี้ยงสัตว์ใกล้แหล่งน้ำ ต้องระวังซากเป็ด-ไก่ที่ตายลอยน้ำมา และงดนำน้ำมาใช้ ถ้าจำเป็นต้องใช้ควรฆ่าเชื้อด้วยการต้ม น้ำยาฆ่าเชื้อ
  7. มีมาตรการป้องกันและควบคุมบุคคลภายนอกเข้าออกฟาร์ม
  8. กรณีมีเป็ด-ไก่ป่วยและตาย ด้วยโรคอหิวาต์ไก่-เป็ด ควรรีบนำซากส่งตรวจ 3 - 5 ตัว ซากที่เหลือนำไปเฝังดินลึกๆ

การฉีดวัคซีน โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด
  1.  ใช้วัคซีนอหิวาต์เป็ดไก่ ผลิตโดยสำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์ กรมปศุสัตว์ ซื้อได้ที่สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด
  2. โปรแกรมฉีดวัคซีน มีดังนี้

อายุเป็ด-ไก่
ปริมาณวัคซีน
การฉีดวัคซีน
ระยะมีภูมิคุ้มโรค
1 - 3 เดือน
1 ซี.ซี.
กล้ามเนื้ออก หรือใต้ผิวหนัง   
3 เดือน
3 เดือนขึ้นไป
2 ซี.ซี.
กล้ามเนื้ออก หรือใต้ผิวหนัง   
3 เดือน
* * * ต้องฉีดวัคซีนซ้ำ ทุกๆ 3 เดือน* * *

การรักษา โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด
  1.  ให้ยาปฏิชีวนะ หรือ ยาซัลฟา โดยการฉีด หรือละลายน้ำให้กิน ติดต่อกัน 2 - 3 วัน
  2. 2. ติดต่อสัตวแพทย์ในพื้นที่

การเก็บตัวอย่างเพื่อชันสูตร โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด
  1.  อวัยวะภายใน เช่น ตับ ม้าม หัวใจ เลือด หรืออวัยวะที่อักเสบ ไขสันหลัง จากซากสัตว์ตายใหม่ๆ 
  2. ไม่ควรเก็บตัวอย่างในกรณีซากเน่า

สถานที่ส่งตัวอย่าง ตัวอย่างเพื่อชันสูตร โรคอหิวาต์ไก่-เป็ด
  •  hot line หน่วยรับตัวอย่างสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ 0-2579-5001
  • กลุ่มแบคทีเรียและเชื้อรา สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ 0-2579-8908-14 ต่อ 400-413
  • ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ ดูรายละเอียดคลิ๊กที่นี่ ศวพ. สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด

ที่มา : ทัศนีย์ ชมภูจันทร์, สุรีย์ ธรรมศาสตร์, ปนันท์ ธนเจริญวัชร, จิรา คงครอง และเอกรินทร์ วัฒนพลาชัยกูร (บรรณาธิการ). 2539. คู่มือมาตรฐานการชันสูตรโรคสัตว์. สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ.โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

Ref.สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
http://region7.dld.go.th/DControl/Data/Disease/Chicken/Fowl%20cholera.htm
Share on Google Plus

About KaiChon108

ไก่ชน การเลี้ยงไก่ชน อาการไก่ชน ยารักษาไก่ชน ยาป้องกันไก่ชน ข้อมูลไก่ชน
    Blogger Comment
    Facebook Comment

0 ความคิดเห็น :

แสดงความคิดเห็น